Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna
 

W niniejszym opracowaniu publikować będziemy kolejne eksponaty w postaci archiwalnych fotografii  przedwojennych fotografów z Saarau, pozyskane w ramach projektu Biblioteka Dziedzictwa Ziemi Żarowskiej, które na co dzień zdeponowane są na "Regale Pamięci" w Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy Żarów. Wszystkie poniższe fotografie pozyskane zostały na aukcjach i giełdach przy wsparciu mieszkańców Ziemi Żarowskiej i nie tylko.

Na dziś, w oparciu o pozyskane zasoby poznaliśmy pięć nazwisk : Georg DaslerPaul SacherPaul Wenzel, Theo RumpeFritz Krapp... Sądzimy, że początki funkcjonowania pierwszych fotografów/ usług fotograficznych w Saarau (dawnym Żarowie) przypada na początek XX wieku - ok. 1905 r. Ze względuPrzy okazji tego opracowania będziemy się starać przybliżyć sylwetki tych ludzi. Zbudowanie biogramów nie będzie jednak łatwe...

 

 

 

Jak mogła wyglądać praca fotografa na początku XX w. w Saarau? Z pewnością podobnie jak na poniższym zdjęciu (źródło: www.pixolum.com)

atelier 

 

 

 

1. Georg Dasler


Georg Dasler (brak jego podobizny),

ur. 1874 w Świdnicy (niem. Schweidnitz), zm. ? w ?

 

 

 

 

Biogram:

Zbigniew Malicki w książce "Spacer po dawnym Żarowie" ustalił, że Georg Dasler urodził się w 1874 r. w Świdnicy, jako syn miejscowego kancelisty Reinholda Daslera i jego żony Anny, z domu Harden. W 1898 r. poślubił Odę Schwanebeck, z zawodu krawcową, a świadkiem na ślubie był inny fotograf, działający w Świdnicy i w Żarowie, Paul Sacher. Zakład fotograficzny Daslera funkcjonował w Żarowie od 1906 roku, co najmniej 20 lat, jego nazwisko pojawia się już w „Księdze adresowej Świdnicy i okolic 1910”. W latach 30. wyjechał z Żarowa i zamieszkał w Międzylesiu.

 

 

 

Prace pochodzące z atelier w Żarowie przy ulicy Moltkestraße 3, dziś Juliusza Słowackiego 3 i te wykonane w plenerze


 

 

 

01. Zakup 06 - Zdjęcie nieznanej dziewczyny, wykonane najprawdopodobniej w zakładzie fotograficznym Georga Daslera w Żarowie przy ulicy Juliusza Słowackiego 3 (dawniej Moltkestraße)

 

 

 

 

Reklama zakładu fotograficznego Georga Daslera, z adresem, na odwrocie powyższego zdjęcia

 

 

 

02. Zakup 06 - Zdjęcie nieznanego dziecka, wykonane najprawdopodobniej w zakładzie fotograficznym Georga Daslera w Żarowie przy ulicy Juliusza Słowackiego 3 (dawniej Moltkestraße)

 

 

 

03. Zakup 06 - Zdjęcie nieznanego dziecka, wykonane najprawdopodobniej w zakładzie fotograficznym Georga Daslera w Żarowie przy ulicy Juliusza Słowackiego 3 (dawniej Moltkestraße)

 

 

 

04. Zakup 06 - Zdjęcie wykonane przez Georga Daslera w nieznanym ludziom w nieznanym miejscu. Może ktoś z Was jest w stanie w skazać miejsce po układzie okien w tle?

 

 

 

05. Zakup 08 - Zdjęcie nieznanego dziecka, wykonane najprawdopodobniej w zakładzie fotograficznym Georga Daslera w Żarowie przy ulicy Juliusza Słowackiego 3 (dawniej Moltkestraße). Na odwrocie napisane jest imię dziecka Anna Marie, oraz, że jest to jej pierwsze pójście do szkoły, a także data 22 kwietnia 1922 roku...

 

 

 

06. Zakup 12 - Zdjęcie nieznanego dziecka, wykonane najprawdopodobniej w zakładzie fotograficznym Georga Daslera w Żarowie przy ulicy Juliusza Słowackiego 3 (dawniej Moltkestraße) Na odwrocie napisane jest imię dziecka Anna Marie, oraz, że jest to jej pierwsze pójście do szkoły, a także data 22 kwietnia 1922 roku...

 

 

 

Na odwrocie fotopocztówki adnotacja : Zur Erinnerung an Annemarie's ersten Schulgang, 22 April 1922 "Na Pamiątkę pierwszego pójścia do szkoły Anny Marii"

 

 

 

07. Zakup 28 - Zdjęcie nieznanego dziecka z misiem, wykonane najprawdopodobniej w zakładzie fotograficznym Georga Daslera w Żarowie przy ulicy Juliusza Słowackiego 3 (dawniej Moltkestraße)

 

 

 

08. Zakup 30 - Fotopocztówka wykonana przez Georga Daslera - nieznana rodzina

zakup30

 

 

 

09. Zakup 73 - Fotografia chłopca wykonana w atelier Georga Daslera w dawnym Żarowie

zakup73 (1)

 

 

 

Rewers zawiera następujące informacje: „Georg Dasler – Photogr. Atelier, Saarau i. Schl., Moltke-Str 3., oraz napis: Die Platte bleibt fur Nachbestellungen reservit. Vergrosserungen nach jedem Bilde bis Lebensgrosse in sauberer Ausfuhrung”.

zakup73 (2)

 

 

 

10. Zakup 182 - Fotografia chłopa wykonana w atelier Georga Daslera w dawnym Żarowie

 

 

 

 

Rewers

 

 

 

11. Zakup 182 - Fotografia nieznanego mężczyzny wykonana w atelier Georga Daslera w dawnym Żarowie

 

 

 

Rewers

 

 

 

 

12. Zakup 185 - Fotografia 1 (awers). Niezane dziecko w wózku pozujące do zdjęcia w atelier Georga Daslera w Saarau (Żarowie przed 1945)

zakup185 (1)

 

 

 

Rewers

zakup185 (2)

 

 

 

13. Zakup 185 - Sesja wyjazdowa Georga Daslera do Schloss Pläswitz (Pałac w Pielaszkowicach, powiat średzki) z nieznaną nam grupą ludzi.Trudno powiedzieć czy to tak duża ilość służby pałacowej, czy może rodzaj zlotu, święta itp.???

zakup185 (3)

 

 

 

Rewers

zakup185 (4)

 

 

 

 

2. Paul Sacher


 

Paul Sacher (brak jego podobizny),

ur. 1846 lub 1847 w Brzegu (niem. Brieg) zm. ? w ?

 

 

 

Biogram:

Andrzej Dobkiewicz & Sobiesław Nowotny ze Świdnickiego Portalu Gustorycznego ustalili, że Paul Sacher urodził się pod koniec 1846 lub na początku 1847 roku w Brzegu. W wieku 23-24 lat mieszkał już w Świdnicy, gdzie w 1870 roku założył atelier fotograficzne. Pięć lat później, 6 września 1875 roku ożenił się z Julie Emmą Wandel, pochodzącą prawdopodobnie z Nowej Rudy. Paul Sacher był właścicielem dwóch domów w Świdnicy przy ówczesnej Peterstrasse (obecnie Bohaterów Getta). W księgach adresowych panuje jednak pewne zamieszkanie z ich numeracją. Podawane są następujące adresy: 1884 rok – Peterstrasse 24, 1901 rok – Peterstrasse 22, 1910 rok – Peterstrasse 23, 1911 rok – Peterstrasse 22-23, 1914 rok – Peterstrasse 21 (wymieniony jako właściciel domu). W 1905 roku, a dokładnie 18 października Paul Sacher sprzedał parcelę i dom przy Peterstrasse 22 (prawdopodobnie jeden z dwóch posiadanych) z atleier fotograficznym innemu fotografowi świdnickiemu – Oswaldowi Schmidtowi z Pirna, za 43 tysiące marek. Związane to było zapewne z zakończeniem pracy przez Paula Sachera jako fotografa i przejście na emeryturę (w księgach adresowych jest naprzemiennie określany jako fotograf i rentier). Portrecista i fotograf Oswald Schmidt kontynuował funkcjonowanie popularnego i znanego atelier Sachera pod nazwą Paul Sacher. Schmidt prowadził zakład fotograficzny tylko przez 6 lat. W 1911 roku sprzedał je Ernstowi Bratschowi z Kolberga. Od tej pory atelier nosiło nazwę Atelier des Herrn Paul Sacher. Brak tej osoby w księdze adresowej z 1931 roku. Być może jego synem był Georg Bratsch z zawodu kupiec, który mieszkał przy Peterstrasse 2. Sam Paul Sacher musiał wyjechać ze Świdnicy lub umrzeć przed 1925 rokiem (brak jego nazwiska w księdze adresowej z tego roku).

Prace wykonane przez Paula Sachera w Żarowie


01. Zakup 36 - Fotografia wykonana przed 1945 rokiem w atelier Paula Sachera w Saarau

zakup36 (1)

 

 

 

Na odwrocie fotografii widnieje nazwisko pary : Hanke i rok 1907, co jednoznacznie wskazuje na datę wykonania tej fotografii.

zakup36 (2)

 

 

 

02. Zakup 124. Fotografia nieznanego dziecka wykonana w filii atelier świdnickiego fotografia Paula Sachera w Żarowie, 1907 r.

 

 

 

 

Na odwrocie reklama świdnickiego fotografa i oznaczenie filii w Żarowie

 

 

 

 

3. Paul Wenzel


Paul Hugo Wenzel (brak jego podobizny),

ur. 14.1.1873 w Jedlince Górnej (dziś Głuszyca, niem. Blumenau) zm. 30.8.1931 w Karpaczu (niem. Krummhübel)

 

 

 

Biogram:

Na stronie www.archakrkonos.cz  można znaleźć nieco informacji o Paulu Wenzlu. Poza datami urodzin i śmierci, oraz miejscami urodzenia i śmierci, wiemy, że dużą część życia związany był z Karpaczem w którym prowadził z synem Walterem swoje atelier "Wydawnictwo P. Wenzel & Sohn, Krummhübel i Riesengeb". Znane są jego prace (widokówki) z oznaczeniem wydawnictwa w Karpaczu już w 1914 roku. Również po jego śmierci, w drugiej połowie lat 30-tych XX w. oznaczano wydawane w Karpaczu kartki "Wenzel & Son". Zajmował się głównie fotografią portretową, ale razem z synem rozszerzyli działalność o zdjęcia plenerowe. Od listopada 1920 r. był członkiem "Verein der Fachfotografen der Hirschberger Kreises" stowarzyszenia zrzeszającego fotografów w powiecie jeleniogórskim. Najprawdopodobniej Żarów był krótkim przystankiem w jego karierze przed rokiem 1914. Może tutaj uczył się fachu od innych, lub próbował sił w prężnie rozwijającym się ośrodku przemysłowym, ale ze względu na dużą konkurencję zrezygnował??? Wciąż nie znamy szczegółów o jego pracy w Saarau.

 

 

 

Odwrotna strona fotografii Paula Wenzla wykonanej w jego atelier w Karpaczu. Wizytówka i inicjały (logo) PW wyglądają identycznie jak te na odwrocie jednego ze zdjęć wykonanych w atelier w Żarowie...

 paul wenzel karpacz

 

 

Prace wykonane przez Paula Wenzla w Żarowie


 

01. Zakup 45 - Fotografia Paula Wenzla wykonana w photograph. atelier w Saarau i/Schl. Zdjęcie przedstawia popiersie nieznanej nam kobiety, być może mieszkanki dawnego Żarowa. Rewers zdjęcia CDV zawiera ornament z informacją, że portret został wykonany w atelier oraz napis: „Die Platte bleibt fur Nachbestellungen und Vergrosserungen aufbewahrt”. Na zdjęciu brak dodatkowych informacji oraz daty wykonania.

zakup45 (1)

 Odwrotna strona powyższej fotografii

zakup45 (1)

02. Zakup 117 - Fotografia Paula Wenzla wykonana w photograph. atelier w Saarau i/Schl. Zdjęcie przedstawia kobietę z dwójką dzieci, być może mieszkaców dawnego Żarowa. Rewers zdjęcia CDV zawiera ornament z informacją, że zdjęcie zostało wykonan w atelier oraz napis: „Die Platte bleibn reserwire”. Na zdjęciu brak dodatkowych informacji oraz daty wykonania.

Odwrotna strona powyższej fotografii

03. Zakup 117 - Fotografia Paula Wenzla wykonana w photograph. atelier w Saarau i/Schl. Zdjęcie przedstawia dwie młode kobiety, być może mieszkanek dawnego Żarowa. Rewers zdjęcia CDV zawiera ornament z informacją, że zdjęcie zostało wykonan w atelier oraz napis: „Die Platte bleibn reserwire”. Na zdjęciu brak dodatkowych informacji oraz daty wykonania.

Odwrotna strona powyższej fotografii

 

 

 

4. Fritz Krapp


Fritz Krapp (brak jego podobizny),

ur. ? w ? zm. 1940 w ?

 

 

 

Biogram: 

Zbigniew Malicki ustalił, że Fritz Krapp przybył do Żarowa w 1902 r. po ukończeniu we Wrocławiu nauki w zakresie fotografii. Działał  tu niespełna 4 lata. Zajmował się fotografią portretową, próbował też wydawać widokówki. Być może był pierwszym właścicielem żarowskiego atelier przy obecnej ul. Juliusza Słowackiego, ponieważ jego wyjazd z Żarowa w 1906 r. zbiegł się w czasie z rozpoczęciem właśnie w tym miejscu działalności przez Georga Daslera.
Krapp powrócił do Wrocławia. Znane są jego kartki pocztowe z lat 20. przedstawiające popularne w okresie międzywojennym aktorki niemieckie. Fotografował dla wrocławskich czasopism o tematyce teatralnej, zajmował się również fotografią sportową. Znane są jego zdjęcia Leni Riefenstahl, niemieckiej reżyserki filmowej, scenarzystki, aktorki, tancerki i producentki filmów propagandowych gloryfikujących Hitlera, czy fotografia Manfreda von Richthofena, "Czerwonego Barona". Fritz Krapp zmarł w 1940 roku.  

 Prace pochodzące z atelier w Żarowie przy ulicy Moltkestraße 3, dziś Juliusza Słowackiego 3,


 

 

01. Zakup 45 - Fotografia Fritza Krappa wykonana w photograph. atelier w Saarau i/Schl. Zdjęcie przedstawia sylwetkę młodego mężczyzny, być może mieszkańca dawnego Żarowa. Rewers zdjęcia CDV zawiera nazwisko autora, ornament z informacją, że portret został wykonany w atelier oraz napis: „Vergrosserungen nach jedem Bilde die bis Lebensgrosse. Die Platte bleibt fur Nachbestellungen und Vergrosserungen aufbewahrt”. Na zdjęciu brak dodatkowych informacji oraz daty wykonania.

zakup45 (1)

 Odwrotna strona powyższej fotografii

zakup45 (1)

02. Zakup 45 - Fotografia Fritza Krappa wykonana w photograph. atelier w Saarau i/Schl. Zdjęcie przedstawia sylwetkę młodego mężczyzny, najprawdopodobniej mieszkańca dawnego Żarowa, lub najbliższych okolic. Rewers zawiera tylko datę zapisaną ołówkiem: 1905.

zakup45 (1)

Odwrotna storna powyższej fotografii 

zakup45 (1)

03. Zakup 128 - Fotografia Fritza Krappa wykonana w photograph. atelier w Saarau i/Schl. Zdjęcie przedstawia sylwetkę ziecka, najprawdopodobniej mieszkańca dawnego Żarowa, lub najbliższych okolic. Rewers nie zawiera żadnych informacji, ok 1910 r.

04. Zakup 192 - Niezany mężczyzna (trębacz) pozujący do zdjęcia w atelier Fritza Krappa w Saarau (Żarowie przed 1945)

zakup192 (1)

04. Wizytówka Fritza Krappa na rewersie zdjęcia

zakup192 (2)

5. Th. (Theodor) Rumpe


Theodor Rumpe, ur. ? w ? zm. ? w ?

 

 

 

Biogram:

 

 

 

Prace wykonane przez Theo Rumpe w Żarowie


 

 

 

01. Zakup 122 - Fotografia nieznanej kobiety, zapewne dawniej mieszkaniki Żarowa, wykonana w atelier Th. (theodora) Rumpe w Saarau

01. Rewers fotografii z reklamą zakładu T. Rumpe'go


Przygotował : Matthias